Indonesia quyết tâm tiếp tục đàm phán với Mỹ dù phải đối mặt với mức thuế 32% do Tổng thống Trump áp đặt, đồng thời nỗ lực tìm kiếm thị trường thay thế trong khối BRICS và các nước vùng Vịnh. Dù đã cam kết mua hàng Mỹ và thúc đẩy hợp tác chiến lược, các chuyên gia nhận định khả năng đạt được nhượng bộ từ Mỹ là rất thấp do Indonesia thiếu đòn bẩy thương lượng. Trong khi đó, BRICS chưa thể thay thế Mỹ trong ngắn hạn về tiêu thụ hàng công nghiệp, song Indonesia vẫn hướng đến đa dạng hóa thị trường và mở rộng xuất khẩu trong trung và dài hạn.

Indonesia thông báo sẽ tiếp tục theo đuổi đàm phán thương mại với Hoa Kỳ, bất chấp việc Tổng thống Donald Trump quyết định áp mức thuế 32% đối với hàng hóa từ nước này. Động thái của Mỹ là một phần trong loạt biện pháp thương mại đơn phương, áp dụng với 14 quốc gia, và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/8/2025. Sau khi thông báo áp thuế đối ứng vào đầu tháng 4 năm 2025, ông Trump đã gia hạn thêm 90 ngày để tạo điều kiện cho đàm phán. Trong thời gian này, Indonesia đã thể hiện thiện chí bằng cách cam kết mua hàng Mỹ trị giá 34 tỷ USD, đơn giản hóa các thủ tục nhập khẩu và đề xuất hợp tác về khoáng sản chiến lược. Tuy nhiên, vào ngày 07 tháng 7 tới đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi thư đến Indonesia để thông báo về quyết định áp thuế 32% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Indonesia.

Trước tình hình đó, Chính phủ Indonesia tiếp tục khẳng định sẽ tận dụng tối đa cơ hội đàm phán nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia. Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Airlangga Hartarto đã trực tiếp đến Washington để làm việc, sau khi tham dự Hội nghị Thượng đỉnh BRICS tại Brazil. Tại Mỹ, ông Airlangga đã chứng kiến việc ký kết một số biên bản ghi nhớ giữa các doanh nghiệp Indonesia và đối tác Mỹ, bao gồm thỏa thuận mua LPG, xăng, dầu thô và ngô từ các tập đoàn Mỹ.

Tuy vậy, giới phân tích đánh giá khả năng đàm phán thành công là rất thấp. Theo các chuyên gia kinh tế từ Viện Cải cách Kinh tế Indonesia (CORE) và Viện Phát triển Tài chính và Kinh tế (INDEF), Indonesia hiện không có đủ đòn bẩy để tác động đến quyết định của chính quyền Trump. Mỹ chỉ có thể cân nhắc giảm thuế nếu Indonesia hoặc doanh nghiệp nước này đầu tư sản xuất tại Mỹ, hoặc đưa ra các nhượng bộ cụ thể về kinh tế, chính trị, hay an ninh. Một số chuyên gia cũng gợi ý rằng Indonesia có thể tìm kiếm cơ chế miễn trừ thông qua Hệ thống Ưu đãi Phổ cập (GSP), mặc dù khả năng này là khá mong manh dưới thời Trump.

Trước sức ép từ Mỹ, Indonesia đồng thời đẩy mạnh tìm kiếm các thị trường thay thế, đặc biệt là trong nhóm BRICS và các nước Vùng Vịnh (GCC). Tại Hội nghị Thượng đỉnh BRICS, Tổng thống Prabowo Subianto đã kêu gọi các nước thành viên tăng cường nhập khẩu sản phẩm từ Indonesia và đề xuất Sáng kiến Hiệp định Kinh tế Nam – Nam nhằm thúc đẩy tiếp cận thị trường cho các quốc gia đang phát triển. Ông cũng đề nghị sớm hoàn tất đàm phán FTA giữa Indonesia và GCC trong cuộc gặp với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng các nước BRICS chưa thể thay thế Mỹ trong ngắn hạn, do phần lớn vẫn tập trung vào thương mại nguyên liệu thô, trong khi Mỹ là thị trường tiêu thụ hàng công nghiệp sử dụng nhiều lao động như dệt may, điện tử, nội thất. Dù vậy, về trung hạn, nếu Indonesia đa dạng hóa sản phẩm và tiếp cận được tầng lớp tiêu dùng trung lưu ở Ấn Độ và Trung Quốc, tiềm năng xuất khẩu sẽ được cải thiện. Ngoài ra, việc tận dụng Nam Phi như một trung tâm trung chuyển vào châu Phi cũng được xem là hướng đi chiến lược.

Tổng thể, Indonesia đang ở thế khó khi đối mặt với chính sách bảo hộ thương mại từ Mỹ, nhưng vẫn cho thấy quyết tâm đàm phán và chủ động tìm kiếm các cơ hội mới. Để đạt được sự cân bằng lâu dài, nước này cần xây dựng chiến lược phát triển xuất khẩu dựa trên đa dạng hóa thị trường, đầu tư giá trị gia tăng và tăng cường vai trò trong các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.

Nguồn: Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương tổng hợp