Sáng ngày 19 tháng 6 năm 2026, Bộ Công Thương - Vụ Chính sách thương mại đa biên đã tổ chức Hội thảo “Định hướng và hướng dẫn triển khai Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030 và 2031 - 2035” nhằm giới thiệu tổng quan về Kế hoạch chiến lược AEC giai đoạn 2026-2030; giới thiệu Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược AEC tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030 và 2031-2035; hướng dẫn xây dựng Kế hoạch hành động thực hiện Chương trình hành động theo lĩnh vực phụ trách và thúc đẩy các Bộ, ngành, địa phương hoàn thành trong Quý II/2026.

Trong bối cảnh ASEAN vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới và đặt mục tiêu đứng thứ 4 toàn cầu vào năm 2030, Việt Nam đang chủ động triển khai các chương trình hành động nhằm tận dụng tốt hơn các cơ hội từ tiến trình hội nhập khu vực và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Thông qua ASEAN, Việt Nam đã tham gia và thụ hưởng lợi ích từ mạng lưới các FTA giữa ASEAN và các đối tác lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, Ấn Độ, Hồng Kông (Trung Quốc) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), qua đó mở rộng đáng kể không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường, thu hút đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Đồng thời, ASEAN cũng là kênh quan trọng giúp Việt Nam tham gia định hình các quy tắc, chuẩn mực kinh tế khu vực, nâng cao năng lực thể chế và tăng cường vị thế, tiếng nói của Việt Nam trong các vấn đề kinh tế quốc tế. Trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, ASEAN tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng góp phần bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định và tạo động lực cho tăng trưởng, phát triển bền vững của Việt Nam.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, bà Nguyễn Việt Chi, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương), cho rằng ASEAN đang đứng trước cả thách thức và cơ hội mới khi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, xu hướng phân mảnh kinh tế và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu diễn ra ngày càng mạnh mẽ. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm của những vận hội mới khi chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn đang trở thành động lực tăng trưởng then chốt.

Nhìn lại chặng đường 10 năm thực hiện Kế hoạch tổng thể Cộng đồng Kinh tế ASEAN, năm 2025 chúng ta đã đạt được những bước tiến mang tính bước ngoặt. Từ nền kinh tế đứng thứ 7 thế giới vào năm 2015, ASEAN đã vươn lên vị thế thứ 5 toàn cầu. Tổng GDP danh nghĩa của khối đã tăng từ 2,5 nghìn tỷ USD năm 2015 lên mức ước tính 4,16 nghìn tỷ USD vào năm 2025. Thương mại hàng hóa gần như gấp đôi, đạt 4,38 nghìn tỷ USD; thương mại dịch vụ cũng chạm mốc 1,2 nghìn tỷ USD vào năm 2024. Đặc biệt, tỷ lệ thực hiện các dòng hành động của Cộng đồng Kinh tế ASEAN tính đến cuối năm 2025 đạt mức ấn tượng là 98%.

“Đối với Việt Nam, sau 30 năm gia nhập ASEAN, quy mô GDP của chúng ta đã tăng gấp gần 25 lần so với năm 1995, đạt 514 tỷ USD vào năm 2025. Chúng ta hiện là nền kinh tế lớn thứ 4 trong ASEAN và đứng thứ 33 trên thế giới. ASEAN hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ tư và nguồn nhập khẩu lớn thứ ba của Việt Nam, đóng vai trò là “cửa ngõ” quan trọng để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất khu vực”, bà Nguyễn Việt Chi cho hay.

Để tiếp nối thành công và hiện thực hóa mục tiêu trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới vào năm 2030, ASEAN đã thông qua “Kế hoạch Chiến lược AEC 2026-2030, tầm nhìn 2045”. Kế hoạch này tập trung vào 6 mục tiêu chiến lược lớn: (1) Cộng đồng định hướng hành động; (2) Cộng đồng bền vững; (3) Cộng đồng đổi mới sáng tạo; (4) Cộng đồng chủ động thích ứng; (5) Cộng đồng tự cường; và (6) Cộng đồng hòa nhập, lấy con người làm trung tâm.

Ngày 3/4/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 608/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược AEC tại Việt Nam giái đoạn 2026-2030 và 2031-2035, giao các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Xây dựng và triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Chương trình hành động theo lĩnh vực phụ trách hoàn thành trong Quý II/2026; đồng thời đinh kỳ báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Công Thương trước ngày 01 tháng 12 hàng năm để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Tại Hội thảo, Ông Quyền Anh Ngọc, trưởng phòng ASEAN, Vụ Chính sách thương mại đa biên đã có phần hướng dẫn xây dựng Kế hoạch hành động thực hiện Chương trình hành động thực hiện Chương trình hành động thực hiện Kế hoạch chiến lược AEC tại Việt Nam giai đoạn 2026-2030 và 2031-2035. Đây là phần quan trọng nhất của hội thảo, nhằm hỗ trợ các đơn vị thuộc Bộ và các địa phương nắm bắt đầy đủ định hướng, yêu cầu và cách thức xây dựng kế hoạch hành động triển khai các mục tiêu, nhiệm vụ của Kế hoạch chiến lược AEC tại Việt Nam trong giai đoạn mới. Một số lưu ý quan trọng khi xây dựng Kế hoạch hành động là (i) Bám sát Chương trình hành động (Quyết định 608/QĐ-TTg) và Kế hoạch chiến lược AEC; (ii) Lựa chọn mục tiêu chiến lược và lồng ghép các hoạt động triển khai phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Bộ, ngành, địa phương; (iii) Xác định rõ đơn vị chủ trì, phối hợp và lộ trình thực hiện; và (iv) Đảm bảo tính khả thi và kinh phí thực hiện.

Ngoài ra, hội thảo còn có sự tham gia của ông Dương Trí Hiển, Phó Vụ trưởng Vụ ASEAN, Bộ Ngoại giao. Tại hội thảo, ông Hiển đã chia sẻ về hợp tác ASEAN trong khuôn khổ Cộng đồng Chính trị - An ninh và tập trung làm chia sẻ về kế hoạch hành động ACSP của Việt Nam giai đoạn 2026-2035. Ông nhấn mạnh, việc triển khai Kế hoạch Chiến lược này trong giai đoạn mới đòi hỏi những tư duy đột phá và giải pháp linh hoạt, giúp Việt Nam vừa bảo đảm an ninh quốc gia, vừa thích ứng hiệu quả với những chuyển dịch nhanh chóng của cục diện quốc tế, đồng thời củng cố tính gắn kết trong khối ASEAN.

Nguồn: Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương tổng hợp