Theo số liệu thương mại mới nhất của Cục Phân tích Kinh tế Hoa Kỳ (BEA) và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR), trong bối cảnh Chính quyền Mỹ tiếp tục duy trì chính sách thuế quan cao nhằm bảo hộ sản xuất trong nước, nhập khẩu hàng hóa từ khu vực Đông Nam Á (ASEAN) vào thị trường Mỹ vẫn ghi nhận mức tăng đáng kể, phản ánh xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu khỏi Trung Quốc, nơi chịu mức thuế cao nhất, hiện duy trì khoảng 47,5%. Trong tháng 9/2025, nhập khẩu từ Trung Quốc giảm khoảng 4 tỷ USD so với tháng trước đó, trong khi xuất khẩu sang thị trường này chỉ tăng nhẹ.

Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa giữa Mỹ và ASEAN đạt khoảng 475,6 tỷ USD, trong đó Mỹ xuất khẩu sang ASEAN đạt 123,5 tỷ USD, trong khi nhập khẩu từ khu vực này lên tới 352,1 tỷ USD, khiến Mỹ thâm hụt thương mại khoảng 228,5 tỷ USD với ASEAN. ASEAN hiện là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Trong bức tranh chung đó, Việt Nam tiếp tục là đối tác có kim ngạch thương mại lớn nhất với Hoa Kỳ trong ASEAN. Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Mỹ ước đạt khoảng 149,5 tỷ USD. Trong đó, Mỹ nhập khẩu từ Việt Nam khoảng 136,5 tỷ USD, trong khi xuất khẩu sang Việt Nam đạt khoảng 13 tỷ USD, khiến Mỹ thâm hụt thương mại hơn 123 tỷ USD với Việt Nam. Các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ gồm điện tử, dệt may, giày dép, đồ gỗ và máy móc thiết bị.

Cùng với Việt Nam, Malaysia cũng ghi nhận mức tăng đáng kể trong thương mại với Mỹ, với tổng kim ngạch năm 2024 đạt khoảng 80,1 tỷ USD. Mỹ nhập khẩu từ Malaysia khoảng 52,5 tỷ USD, chủ yếu là sản phẩm điện tử, linh kiện bán dẫn và hóa chất, trong khi xuất khẩu sang Malaysia đạt khoảng 27,6 tỷ USD, dẫn tới mức thâm hụt thương mại gần 25 tỷ USD.

Trong khi đó, Singapore là trường hợp tương đối đặc biệt trong ASEAN khi quan hệ thương mại với Mỹ duy trì trạng thái cân bằng hơn. Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại Mỹ – Singapore đạt khoảng 88,2 tỷ USD, trong đó Mỹ xuất khẩu sang Singapore khoảng 45 tỷ USD và nhập khẩu khoảng 43,2 tỷ USD, giúp Mỹ đạt thặng dư thương mại nhẹ với quốc đảo này.

Đối với Philippines, quy mô thương mại với Mỹ nhỏ hơn so với các nền kinh tế lớn trong ASEAN. Năm 2024, Mỹ xuất khẩu sang Philippines khoảng 9,3 tỷ USD và nhập khẩu khoảng 14,2 tỷ USD, khiến Mỹ thâm hụt khoảng 4,9 tỷ USD, chủ yếu ở các mặt hàng điện tử, thiết bị công nghệ và nông sản chế biến.

Các số liệu trên cho thấy, trong bối cảnh nhập khẩu từ Trung Quốc sụt giảm mạnh do mức thuế cao, hiện duy trì trung bình khoảng 47,5%, doanh nghiệp Mỹ đang gia tăng nhập khẩu từ các nền kinh tế ASEAN – nơi có mức thuế thấp hơn và năng lực sản xuất ngày càng cải thiện. Xu hướng này phản ánh rõ nét quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó ASEAN, đặc biệt là Việt Nam, nổi lên như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu quan trọng sang thị trường Mỹ.

Theo các chuyên gia kinh tế, xu hướng gia tăng nhập khẩu từ ASEAN nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong thời gian tới, nhất là đối với các ngành hàng như điện tử, dệt may, đồ gỗ và linh kiện, góp phần củng cố vai trò của khu vực Đông Nam Á trong thương mại toàn cầu, đồng thời tác động đáng kể tới cán cân thương mại của Hoa Kỳ.

Nguồn: Tổng hợp của Vụ Chính sách thương mại đa biên – Bộ Công Thương