Ngày 27 tháng 4 năm 2026, Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN (AMEM) đặc biệt về tình hình mới nhất tại Trung Đông đã được tổ chức theo hình thức trực tuyến dưới sự chủ trì của bà Sharon S. Grain, Bộ trưởng Bộ Năng Lượng Phi-líp-pin, nước Chủ tịch ASEAN năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của Bộ trưởng Năng lượng các nước ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, Trung tâm Năng lượng ASEAN (ACE), Hội đồng Dầu khí ASEAN (ASCOPE), Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và các cơ quan liên quan. Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị gồm các đơn vị thuộc Bộ Công Thương (Vụ Chính sách thương mại đa biên, Vụ Dầu khí và Than và Cục Điện lực) và Bộ Ngoại giao.

Tại Hội nghị, các Bộ trưởng trao đổi về những diễn biến mới tại Trung Đông và đánh giá tác động đối với an ninh năng lượng khu vực, đặc biệt trong bối cảnh ASEAN tiếp tục là khu vực nhập khẩu ròng năng lượng và dễ bị ảnh hưởng bởi biến động nguồn cung dầu khí, giá năng lượng và gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Các nước nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì dòng chảy năng lượng thông suốt, bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải, tự do lưu thông tại các tuyến vận tải chiến lược phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là Công ước của Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).

Tham dự Hội nghị, các Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung tâm Năng lượng ASEAN (ACE) và Hội đồng Dầu khí ASEAN (ASCOPE) đã cập nhật thông tin, số liệu, trao đổi và đánh giá về tình hình năng lượng toàn cầu và khu vực, trong đó tập trung vào những rủi ro có thể phát sinh đối với thị trường năng lượng, nguồn cung và chuỗi cung ứng khu vực; đồng thời chia sẻ một số đánh giá và khuyến nghị nhằm tăng cường công tác theo dõi, cảnh báo sớm, phối hợp ứng phó và bảo đảm ổn định an ninh năng lượng trong ASEAN.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia thành viên ASEAN đang chịu ảnh hưởng sâu rộng bởi gián đoạn nguồn cung năng lượng, các Bộ trưởng Năng lượng ASEAN khẳng định trách nhiệm chung của ASEAN trong việc đảm bảo an ninh năng lượng khu vực thông qua tăng cường hợp tác phối hợp khu vực, triển khai các biện pháp chính sách ứng phó kịp thời nhằm đảm bảo an ninh khu vực và tự cường, trong đó nhấn mạnh vai trò của Hiệp định khung ASEAN về An ninh Dầu mỏ (APSA) như một cơ chế hợp tác khu vực quan trọng hỗ trợ chia sẻ thông tin, phối hợp ứng phó và hỗ trợ lẫn nhau khi xảy ra gián đoạn nguồn cung. Ngoài ra, các Bộ trưởng tái khẳng định cam kết duy trì hợp tác năng lượng khu vực mở, bao trùm và dựa trên luật lệ, tăng cường hợp tác với các nước đối tác, tổ chức quốc tế và các bên liên quan, đồng thời giao Trung tâm Năng lượng ASEAN (ACE), Hội đồng Dầu khí ASEAN (ASCOPE) và các cơ quan liên quan tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng toàn cầu, tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp với Hội nghị Quan chức Cấp cao Năng lượng ASEAN (SOME) để tăng cường khả năng chuẩn bị sẵn sàng và ứng phó kịp thời.

Về dài hạn, Hội nghị nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết cần phải củng cố khả năng tự chủ năng lượng của ASEAN thông qua triển khai thực hiện Kế hoạch hành động về hợp tác năng lượng của ASEAN giai đoạn 2026-2030, đa dạng hóa nguồn cung, thúc đẩy thương mại năng lượng nội khối, tăng cường kết nối hạ tầng khu vực, đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo, nhiên liệu sinh học, xe điện và thúc đẩy triển khai Lưới điện ASEAN (APG), Bản ghi nhớ Đường ống dẫn khí ASEAN (TAGP), qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng khu vực theo hướng bền vững và tự cường hơn.

Kết thúc Hội nghị, các Bộ trưởng đã thông qua Tuyên bố chung của Hội nghị AMEM đặc biệt về tình hình mới nhất tại Trung Đông, tái khẳng định cam kết của ASEAN trong tăng cường phối hợp, duy trì ổn định thị trường năng lượng khu vực và định hướng chiến lược về các biện pháp nhằm nâng cao khả năng ứng phó và chống chịu trước các biến động từ bên ngoài./.

Nguồn: Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương.