Ngày 2/9 vừa qua, Liên minh châu Âu cuối cùng đã ký kết Hiệp định Hợp tác và đối tác (PCA) với Thái Lan là thỏa thuận thứ sáu với một quốc gia Đông Nam Á.

Thỏa thuận này có thể cung cấp động lực cần thiết để bắt đầu lại các cuộc đàm phán về một Hiệp định thương mại tự do đầy đủ. PCA, vẫn đang chờ phê duyệt chính thức, cải thiện mối quan hệ song phương về nhiều vấn đề. Brussels coi đây là một bước tiến nữa trong con đường thúc đẩy quan hệ với các nước ASEAN, một khu vực ngày càng quan trọng về mặt kinh tế và địa chính trị đối với khối. Các cuộc đàm phán về Hiệp định Thương mại Tự do EU-Thái Lan (ETFTA) đã được khởi động vào tháng 3 năm 2013 nhưng bị đình trệ sau một cuộc đảo chính quân sự ở Bangkok vào tháng 5 năm 2014, sau đó quan hệ song phương vẫn băng giá trong vài năm. Cuộc đảo chính cũng khiến thỏa thuận PCA ban đầu bị hạn chế - hạn chế hơn so với một thỏa thuận thương mại tự do hoàn toàn - đã được đồng ý vào năm 2013.

Hội đồng châu Âu, cơ quan ra quyết định chính của EU, đã bật đèn xanh vào cuối năm 2019 để khởi động lại các cuộc đàm phán chính thức một lần nữa sau cuộc tổng tuyển cử bị trì hoãn từ lâu ở Thái Lan, cuộc bầu cử do chính các nhà lãnh đạo quân sự nắm quyền trong cuộc đảo chính giành chiến thắng. Vòng đàm phán chuẩn bị đầu tiên cho PCA sửa đổi đã bắt đầu vào tháng 7 năm ngoái. Nó đã được kết luận sau cuộc họp thứ bảy vào tháng 6 này. Hai bên cũng đã gia hạn các cuộc đàm phán liên quan đến EVFTA khả thi. Cơ quan Hành động Đối ngoại châu Âu (EEAS), chịu trách nhiệm về các chính sách đối ngoại và quốc phòng của EU, cho biết trong một tuyên bố rằng PCA sẽ tăng cường đối thoại chính trị về các vấn đề toàn cầu quan tâm và sẽ mở rộng phạm vi hợp tác cùng có lợi trong nhiều lĩnh vực chính sách.
 
Đó sẽ là một lộ trình, sẽ định hình tích cực cho mối quan hệ EU-Thái Lan trong những năm tới. Guillaume Rebiere, giám đốc điều hành của Hiệp hội Kinh doanh và Thương mại châu  u tại Thái Lan, cho biết PCA là một "phương tiện quan trọng để tăng cường đối thoại trong lĩnh vực kinh tế và thương mại". Thương mại hàng hóa song phương giữa EU và Thái Lan đã tăng lên 35,4 tỷ Euro (35,16 tỷ USD) vào năm 2021, tăng từ 29,3 tỷ Euro năm trước. EU là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Thái Lan, sau Nhật Bản. Thái Lan là một đối tác thương mại và chính trị quan trọng, do đó, thỏa thuận này cũng rất quan trọng trong việc tăng cường vai trò của EU trong khu vực Đông Nam Á. Cả doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ được khuyến khích bởi việc ký kết thỏa thuận này. Đối với Thái Lan, từ lâu đã phụ thuộc vào ngành du lịch, sự sụt giảm du khách Trung Quốc kể từ sau đại dịch đã buộc nước này phải suy nghĩ lại về sự phụ thuộc vào Bắc Kinh và tìm các nguồn tăng trưởng khác. Bangkok cũng nhận thức được sự cần thiết của việc tìm kiếm các liên kết thương mại với Mỹ và Trung Quốc, hai trong số các đối tác chính. Mở rộng khả năng tiếp cận thương mại và đầu tư với EU, khối kinh tế lớn nhất thế giới, là một phần của chiến lược đó.

EU cũng đang "nóng lòng" với Thái Lan khi nước này tìm cách đa dạng hóa trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng và khi Brussels ngày càng coi Bắc Kinh là một đối thủ cạnh tranh. Việc sẵn sàng đàm phán với Thái Lan thông qua việc ký kết Hiệp định khung là một phần của việc ngày càng chặt chẽ hơn trong quan hệ không chỉ với Thái Lan mà còn với phần còn lại của Đông Nam Á và Ấn Độ. Vào tháng 12, Liên minh châu Âu và ASEAN sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo quốc gia lần đầu tiên tại Brussels, một cột mốc quan trọng trong quan hệ giữa các khối và kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ trong năm nay. Việc hoàn tất PCA cũng có thể chỉ ra rằng cả hai bên đang tiến gần hơn tới một hiệp định thương mại tự do (FTA), đây sẽ là hiệp định thứ ba mà EU ký kết với một quốc gia Đông Nam Á sau các thỏa thuận mang tính bước ngoặt với Singapore và Việt Nam. Việt Nam đã ký một PCA tương tự với EU vào năm 2015, bốn năm trước khi FTA mang tính bước ngoặt được thông qua. EU và Thái Lan không đặc biệt gần gũi về mặt kinh tế, so với Trung Quốc, Mỹ hoặc các thành viên ASEAN khác, vì vậy đây là một chiến thuật đa dạng hóa cho cả hai bên và phản ánh tầm quan trọng ngày càng tăng của Đông Nam Á đối với thương mại toàn cầu đối với các nước khác.

Nguồn: Báo Công Thương