Chiều ngày 07 tháng 5 năm 2026, Hội nghị chung giữa Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Kinh tế ASEAN đã diễn ra tại thành phố Cebu, Philippines, dưới sự chủ trì của bà Theresa P. Lazaro, Bộ trưởng Ngoại giao Philippines và bà Cristina Aldeguer-Roque, Bộ trưởng Công Thương Philippines, nước Chủ tịch ASEAN 2026. Hội nghị có sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao, Bộ trưởng Kinh tế các nước ASEAN và Tổng thư ký ASEAN. Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị do Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang và Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng dẫn đầu cùng đại diện các đơn vị của Bộ Ngoại giao và Bộ Công Thương.

Tại Hội nghị, các Bộ trưởng Ngoại giao và Kinh tế đã nghe các báo cáo và trao đổi về tác động đa chiều từ xung đột Trung Đông đối với an ninh năng lượng, an ninh lương thực, và kinh tế khu vực. Các nước bày tỏ quan ngại sâu sắc về căng thẳng leo thang và nhất trí ASEAN cần có tiếng nói chung, đề cao luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của khu vực. Hội nghị cũng tập trung vào việc chia sẻ thông tin, trao đổi kinh nghiệm và các đề xuất các giải pháp chiến lược để ứng phó tốt hơn với khủng hoảng hiện nay và trong tương lai.

Các Bộ trưởng Ngoại giao tập trung ưu tiên vào các nội dung như kêu gọi các bên kiềm chế, chấm dứt ngay các hành động thù địch, các nỗ lực nhằm đảm bảo an toàn và phúc lợi cho công dân hay triển khai các cơ chế cứu trợ nhân đạo khẩn cấp. Các Bộ trưởng cũng đề xuất thiết lập kênh thông tin, phối hợp cho các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN để đảm bảo ứng phó kịp thời với khủng hoảng, và nâng cao năng lực cảnh báo sớm, dự báo chiến lược và sử dụng các cơ chế do ASEAN dẫn dắt (như ASEAN+3, Cấp cao Đông Á) để thúc đẩy hợp tác đa phương.

Về phía kênh kinh tế, các Bộ trưởng nhấn mạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh lương thực là ưu tiên hàng đầu. Hội nghị thống nhất đẩy nhanh các dự án kết nối hạ tầng xuyên biên giới như Lưới điện ASEAN (APG) và Đường ống dẫn khí Trans-ASEAN (TAGP) để đảm bảo chuỗi cung ứng không bị đứt gãy. Đồng thời, các cơ chế dự trữ thực phẩm và phân bón khu vực sẽ được tái kích hoạt và mở rộng để đảm bảo đời sống người dân và ổn định chi phí sản xuất cho doanh nghiệp.

Đoàn Việt Nam đã có những đóng góp tích cực tại Hội nghị, nhấn mạnh việc thúc đẩy hợp tác kinh tế và tự cường chuỗi cung ứng thông qua tăng cường hợp tác kinh tế nội khối ASEAN và làm sâu sắc hơn quan hệ với các đối tác đối thoại; đẩy nhanh các khung hợp tác năng lượng và cơ chế khẩn cấp và tăng tốc triển khai các khuôn khổ hợp tác năng lượng then chốt của ASEAN như Lưới điện ASEAN (APG), Hiệp định khung ASEAN về An ninh Dầu khí (APSA) và Đường ống dẫn khí xuyên ASEAN (TAGP); phát triển và củng cố các cơ chế ứng phó khẩn cấp phối hợp để đảm bảo hành động tập thể kịp thời khi nguồn cung bị gián đoạn, bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung và xây dựng dự trữ chiến lược, cần tăng cường phối hợp liên trụ cột và chia sẻ thông tin, đặc biệt là phối hợp giữa các trụ cột Ngoại giao và Kinh tế để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả của các phản ứng chính sách.

Kết thúc Hội nghị, các Bộ trưởng đã nhất trí thông qua dự thảo Tuyên bố của các Nhà Lãnh đạo ASEAN về ứng phó với khủng hoảng Trung Đông, qua đó khẳng định sự đoàn kết và tự cường của Cộng đồng, quyết tâm của ASEAN trong việc chuyển từ trạng thái ứng phó bị động sang ứng phó chủ động, xây dựng các chiến lược dài hạn, đảm bảo một khu vực hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Tuyên bố dự kiến sẽ được trình lên Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 diễn ra vào ngày 08 tháng 5 năm 2026./.

Nguồn: Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương tổng hợp