Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) là hiệp định thương mại tự do mang tính đa phương được 10 nước thành viên Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) thúc đẩy để thống nhất các Hiệp định ASEAN đã có trước đây với 5 nước đối tác của ASEAN trong khu vực là Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Australia và New Zealand. Sau khi có hiệu lực với tất cả các nước thành viên, Hiệp định RCEP đã tạo ra một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới xét về quy mô chiếm khoảng 30% dân số thế giới và chiếm gần 30% GDP toàn cầu.

Mặc dù Hiệp định RCEP đã cắt giảm thuế quan cho phần lớn các dòng thuế, các biện pháp phi thuế quan (NTMs) như tiêu chuẩn kỹ thuật, giấy phép nhập khẩu, các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật, v.v... đang ngày càng được sử dụng rộng rãi, thậm chí là tinh vi hơn . Dù nhiều NTMs phục vụ mục tiêu chính đáng như bảo vệ sức khỏe cộng đồng hay môi trường, nhưng việc thiết kế và thực thi kém hiệu quả đang biến nhiều biện pháp này trở thành rào cản kỹ thuật, phức tạp, thiếu minh bạch và làm gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Những rào cản này có thể gây khó khăn cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường khu vực, đặc biệt trong bối cảnh doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam thường thiếu thông tin, kỹ năng phân tích và cơ chế phản hồi hiệu quả với NTMs từ các nước thành viên, dẫn đến gặp khó khăn trong quá trình tận dụng các ưu đãi thuế quan của các hiệp định thương mại tự do nói chung và Hiệp định RCEP nói riêng. Việc không đáp ứng được yêu cầu của các biện pháp NTMs có thể khiến Việt Nam mất cơ hội củng cố vị trí trong chuỗi cung ứng khu vực thông qua Hiệp định RCEP.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong việc: (i) nắm bắt xu hướng áp dụng NTMs của các nước thành viên, (ii) đánh giá tác động cụ thể lên các ngành hàng xuất khẩu chủ lực, (iii) đưa ra các khuyến nghị để hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua rào cản và tận dụng hiệu quả Hiệp định RCEP.  Trên cơ sở đó, Vụ Đa biên thực hiện nhiệm vụ “Nghiên cứu về một số biện pháp phi thuế quan điển hình của các nước tham gia Hiệp định RCEP có tác động đến xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam” nhẳm nhận diện rõ một số rào cản cụ thể trong khu vực Hiệp định RCEP đang và sẽ ảnh hưởng đến hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và hoạch định chính sách kinh doanh phù hợp.

Bản tin số 02 của Nghiên cứu được đính kèm tại đây

1765800900-Bản-tin-số-02-5.pdf